Bảo vệ gia đình Việt

Nghiện đường không khác gì nghiện cocaine và heroin.

Nghiện đường không khác gì nghiện cocaine và heroin.

Đường và nghiện đường là căn nguyên của nhiều vấn đề sức khỏe như đái tháo đường, béo phì, ung thư… nhưng kinh khủng hơn, nghiện đường tác động đến não rõ rệt hơn bất kỳ cơ quan nội tạng nào khác trong cơ thể.

Với kỹ thuật chụp não, chúng ta đã có thể thấy rõ nghiện đường không khác gì nghiện cocaine và heroin.

Làm thay đổi chức năng não bộ 

Nghiên cứu “Bằng chứng nghiện đường: Hành vi và những ảnh hưởng thần kinh khi nạp quá đường quá mức) đăng tải ngày 18/5/2007 trên tạp chí Thần kinh học và Hành vi đã lý giải vì sao phải liên tục dùng các chất gây nghiện hay hành vi gây nghiện (ma túy, cờ bạc và đường) để “cảm nhận được cảm giác đó”.

Theo đó, càng dùng nhiều ma túy/ đường, cơ thể sẽ càng cảm thấy dễ chịu hơn (nhờ tăng mức dopamine, opiods, và các chất tạo cảm giác dễ chịu khác do não bộ tiết ra). Tuy nhiên, theo thời gian, các mức dopamine tăng nhiều lần dẫn đến sự giảm các thụ thể dopamine và opioid ở não động vật.. Điều này đồng nghĩa với việc kích thích cơn thèm thuốc và tăng liều lượng để đạt được mức “phê” cao tương tự trước đó.

Củng cố cho luận điểm này, nghiên cứu của TS. Malenka, giáo sư tâm lý và khoa học hành vi, ĐH  Y Stanford e, nguyên GĐ TT Thần kinh học về nghiện của ĐH California, San Francisco chỉ rõ: “Do đường có khả năng kích thích tăng tiết opioids và dopamine nên vì thế nó hoàn toàn có thể gây nghiện.

Các biểu hiện như hưng phấn rồi bồn chồn là do những thay đổi sinh hóa trong não tương tự như người nghiện ma túy. Sự thích ứng thần kinh bao gồm những thay đổi trong liên kết thụ thể dopamine và opioid. Kéo theo đó là sự gia tăng mRNA đối với enkephalin và dopamine và acetylcholine tiết ra trong nhân accumbens. Bằng chứng này ủng hộ giả thuyết rằng những con chuột trong thí nghiệm trở nên phụ thuộc vào đường. Điều này tương tự như các vấn đề rối loạn ăn uống và béo phì ở người.

Đặc biệt, khi vùng nhân não Nucleus Accumbens (“trung tâm sướng”) nhận được và phát đi nhiều tín hiệu thần kinh dopamine, sẽ tạo nên trạng thái khoan khoái sung sướng, hứng khởi, ham muốn, niềm vui và cả sự nghiện ngập (nó cũng liên quan với nỗi sợ hãi, hung hăng và bốc đồng).

Đáng chú ý,  ΔFosB (aka Delta FOSB) là tên của 1 trong 4 biến thể của gen FOS và được coi là thành phần sinh hóa chính của các chứng nghiện, bất kể là hành vi hay ma túy. Tất cả các loại ma túy hay nghiện nhập khác đều tăng sản sinh ΔFosB từ Nucleus Accumbens. Điều này sẽ làm tăng tiết dopamine trong khi lại giảm serotonin ở cùng 1 thời điểm.

Và điều thú vị là delta FosB cũng được sản sinh trong nhân accumbens ở não chuột khi tiêu thụ nhiều đường hay chơi trò chạy vòng tròn trong bánh xe.

Các nhà khoa học lưu ý rằng đồ ngọt và rượu kích hoạt các cơ chế hưởng thụ như nhau trong não bộ. Bởi có nghiên cứu cho thấy: những đứa trẻ có tiền sử gia đình nghiện rượu hoặc trẻ có triệu chứng trầm cảm sẽ thích vị ngọt hơn những đứa trẻ khác (mức độ ngọt có thể tương đương 14 thìa cà phê đường trong một cốc nước, gấp đôi độ ngọt của một lon coca).

Làm thay đổi cấu trúc

 

Vấn đề là đường không chỉ làm thay đổi chức năng não bộ mà nó còn làm thay đổi cấu trúc não.

Theo BS. Eric J. Nestler và Robert C. Malenka cho biết trên ấn phẩm Scientific American năm 2004, nghiện ma túy mãn tính sẽ gây ra các thay đổi trong cấu trúc não và chức năng của hệ thống nơron thần kinh và kéo dài hàng tuần, hàng tháng hay hàng năm sau lần sử dụng cuối cùng. Những thích ứng này thường sẽ làm giảm những ảnh hưởng dễ chịu mà chất gây nghiện tạo ra, từ đó làm tăng cảm giác thèm thuốc, khiến người nghiện rơi vào vòng xoáy sử dụng tăng dần ma túy ở bất cứ đâu. Điều này cũng tương tự ở người thích ăn đường và có thể thấy rõ điều này qua bức ảnh chụp não của chuột nghiện cocain và nghiện đường.

Một dẫn chứng điển hình khác về sự thay đổi của não do đường là các bức ảnh chụp não 1 người mắc bệnh Alzheimer. Xem những bức hình chụp quét não dưới đây sẽ thấy các chấm giữa phần chức năng não với mảng bám Amyloid rất đặc trưng ở người mắc Alzheimer và được tin là liên quan chặt chẽ với việc nạp nhiều đường.

Trước đó, khai thác tiểu sử bệnh nhân cho thấy người bệnh thường xuyên thèm đường và khi mắc bệnh Alzheimer, ông trở nên điên khùng đến mức khó kiểm soát. Trên thực tế, bệnh alzheimer có liên quan chặt chẽ với việc nạp đường nhiều, mà nó được gọi là đái tháo đường typ 3.

Matthew Pase, nghiên cứu sinh tại Trung tâm Tâm lý Dược học của Swinburne ở Úc ghi nhận sự khác biệt của não bộ khi sử dụng phương pháp quét MRI.

Kết quả cho thấy những người uống nước ngọt và nước trái cây thường xuyên có kích cỡ não bộ trung bình nhỏ hơn và trí nhớ kém hơn. Còn uống 2 ly thức uống có đường mỗi ngày sẽ khiến não bộ lão hóa trước 2 năm so với những người không uống.

Nhưng Pase cũng không chắc chắn về kết luận này bởi: “Những người uống nhiều nước trái cây hay nước ngọt hơn có thể có chế độ ăn uống và các thói quen sinh hoạt gây ảnh hưởng đến não bộ. Ví dụ như họ ít tập thể thao hơn,” Pase nhận định.

Trong khi đó, một nghiên cứu gần đây lại cho thấy tiêu thụ đường có thể khiến người lớn tuổi phát huy hết sức khi thực hiện những việc khó mà không làm họ cảm thấy phải nỗ lực quá mức. Lượng đường trong máu tăng lên cũng khiến họ thấy vui khi làm việc. Còn người trẻ hơn cũng thấy mức năng lượng tăng lên sau khi uống thức uống có đường, nhưng nó không ảnh hưởng nhiều đến cảm xúc hay ký ức của họ.

Như vậy, mặc dù đường và cocaine có thể tác động đến não tương tự nhau nhưng khác với ma túy, bạn hoàn toàn có thể cai nghiện được đường khi tự giảm dần lượng đường trong chế độ dinh dưỡng mà hoàn toàn không gây ra các biểu hiện khó chịu như khi cai các chất gây nghiện khác.

Bảo vệ gia đình Việt

Trả lời