Bảo vệ gia đình Việt

Trẻ hóc dị vật,  xử trí thế nào?
Dùng gót bàn tay phải vỗ mạnh 5 cái vào vùng lưng giữa 2 xương bả vai của trẻ

Trẻ hóc dị vật, xử trí thế nào?

Dị vật đường thở (1 vật nào đó lọt vào đường thở) rất nguy hiểm, nếu không được cấp cứu kịp thời nạn nhân có thể bất tỉnh, ngừng thở, tim ngừng đập và dẫn đến tử vong. Vì thế, cha mẹ phải thuộc nằm lòng kỹ năng sơ cứu, xử trí trong trường hợp này.

Hóc dị vật ở trẻ nhỏ rất nguy hiểm

Dị vật đường thở là tai nạn sinh hoạt có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi đặc biệt là trẻ ở lứa tuổi ăn dặm. Ở độ tuổi này, trẻ thường tò mò, thích cho vào miệng, mũi những vật cầm chơi. Đó có thể là các loại hạt (lạc, ngô, na), hay các mẩu xương, vỏ tôm, cua, cá, mảnh đồ chơi chưa, cặp tóc…

Do còn nhỏ, nên các phản xạ đóng mở thanh quản để bảo vệ đường thở của trẻ chưa hoàn thiện nên các dị vật này rất dễ mắc vào thanh quản, khí quản hoặc phế quản của trẻ.

Nhiều trường hợp người nhà không nhận biết trẻ bị hóc dị vật, không có kỹ năng sơ cứu kịp thời sẽ dẫn đến nguy hiểm cho trẻ, thậm chí là nguy cơ tử vong cao. Cũng có trường hợp nhận biết hóc dị vật nhưng xử trí không đúng, khiến trẻ có thể được cứu sống nhưng chịu di chứng suốt đời vì tổn thương não không phục hồi.

Dưới đây, là các biểu hiện của trẻ khi bị dị vật rơi vào đường thở và cách sơ cứu theo hướng dẫn từ chuyên gia y tế, cha mẹ nào cũng cần phải nằm lòng.

Nhận biết trẻ bị dị vật đường thở

Khi bị dị vật đường thở, trẻ đang ăn hoặc chơi tự nhiên bị ho sặc sụa, khó thở, tím tái, vã mồ hôi, thậm chí tiểu và đại tiện ra quần.

Nếu dị vật rơi vào thanh quản sẽ gây khó thở, khàn tiếng, ho, thở rít, bứt rứt, vật vã do đường thở bị bít tắc; vào khí quản và phế quản sẽ gây khó thở, lúc này trẻ sẽ thở rít kèm theo ho rũ rượi, cơn ho dồn dập, mặt đỏ gay, giống như viêm phế quản hay viêm phổi nên dễ chẩn đoán nhầm.

Nếu bị tắc nghẽn đường thở hoàn toàn, nạn nhân không nói được, tay ôm lấy cổ; ở trong tình trạng khó thở, cố gắng thở, mắt trợn ngược, vẻ mặt hoảng hốt. Mặt của nạn nhân đỏ bừng, mạch máu ở cổ nổi phồng; môi và lưỡi bị tím tái dần.

Khi thấy trẻ có các dấu hiệu trên phải nghĩ ngay đến việc trẻ bị hóc dị vật để có cách xử trí kịp thời.

Cách sơ cứu khi trẻ bị hóc dị vật

Ông Đoàn Đại Dương – Trưởng Ban chăm sóc sức khỏe của Hội Chữ thập đỏ TP Hà Nội cho biết, có 2 loại thủ thuật can thiệp. Cụ thể:

Với trẻ dưới 2 tuổi, dùng phương pháp vỗ lưng ấn ngực.

Với trẻ dưới 2 tuổi, dùng đồng thời hai phương pháp vỗ lưng ấn ngực

+ Vỗ lưng: Cho trẻ nằm sấp trên cánh tay trái của người sơ cứu, đầu hướng xuống đất. Lưu ý giữ chắc để cổ và đầu trẻ khỏi bị tuột. Dùng gót bàn tay phải vỗ mạnh 5 cái vào vùng lưng giữa 2 xương bả vai của trẻ. Hành động này sẽ khiến áp lực trong lồng ngực trẻ tăng lên để tống đẩy dị vật ra ngoài.

Dùng gót bàn tay phải vỗ mạnh 5 cái vào vùng lưng giữa 2 xương bả vai của trẻ

Sau đó lật trẻ từ tay trái qua tay phải của người sơ cứu. Quan sát em bé xem có hồng hào chưa, có thở, khóc được chưa. Kiểm tra miệng trẻ xem có dị vật nào không và lấy ra. Nếu dị vật vẫn chưa ra ngoài hoặc trẻ vẫn chưa thở thì làm tiếp biện pháp ấn ngực.

+ Ép ngực: Lấy 2 ngón tay ấn vào vùng thượng vị (vùng trên rốn và dưới xương ức). Ấn mạnh 5 cái theo chiều từ trên xuống dưới liên tiếp.

Lấy 2 ngón tay ấn vào vùng thượng vị, ấn mạnh 5 cái theo chiều từ trên xuống

Nếu thấy cháo, sữa, canh… chảy từ mũi, miệng ra, cha mẹ cần hút sạch để thông đường thở cho con. Việc này cần làm sớm để tránh sữa không ứ đọng trong mũi, miệng.

Nên làm luân phiên 2 biện pháp vỗ lưng và ép ngực cho đến khi dị vật đường thở được tống ra ngoài.

Kiểm tra xem bé đã thở, khóc lại chưa, nếu chưa tiếp tục lặp lại động tác này cho đến khi xe cấp cứu tới.

Với trẻ trên 2 tuổi có thể dùng phương pháp Heimlich

Trường hợp trẻ còn tỉnh:

+ Có thể để nạn nhân ở tư thế đứng hay tư thế ngồi trên ghế dựa. Người sơ cứu đứng phía sau lưng hoặc quỳ gối, choàng 2 tay ra phía trước ngang thắt lưng.

+ Một tay nắm thành nắm đấm, một tay chồng lên tay còn lại, đặt ngay vào vị trí ở vùng thượng vị, dưới xương ức của trẻ.

Với trẻ trên 2 tuổi có thể dùng phương pháp Heimlich

+ Ấn mạnh theo hướng từ dưới lên trên 5 cái thật mạnh liên tiếp. Nếu chưa hóc dị vật ra thì có thể lặp lại biện pháp này từ 6 đến 10 lần. Mỗi động tác cần mạnh, dứt khoát, trong quá trình làm, cần theo dõi miệng nạn nhân, nếu dị vật xuất hiện thì nhanh chóng lấy ra.

Trường hợp hôn mê, bất tỉnh

+ Đặt trẻ nằm ngửa. Người sơ cứu quỳ gối, tựa hai chân hai bên đùi trẻ. Nắm 2 bàn tay thành nắm đấm, đột ngột ấn vào dưới xương ức của trẻ. Ấn mạnh từ dưới lên trên 5 cái liên tiếp.

+ Trong tình huống bệnh nhân hôn mê và không thở được thì trước tiên phải bắt đầu bằng hà hơi thổi ngạt 2 cái.

+ Nếu dị vật vẫn chưa ra, trẻ vẫn chưa thở được thì cần thì kết hợp vừa hà hơi thổi ngạt vừa dùng tay ấn, cho đến khi dị vật văng ra hoặc bệnh nhân khóc, thở được, hồng hào hơn.

Lưu ý:

Khi bị dị vật chui vào đường thở không nên cố gắng dùng mẹo, dùng tay để móc ra hoặc vuốt xuôi khi trẻ hóc vì có thể làm dị vật chui sâu vào đường thở khiến tình trạng trở nên nguy hiểm hơn.

Sau các bước sơ cứu, nếu dị vật hóc ra được thì vẫn cần nhanh chóng đưa nạn nhân đến bệnh viện để kiểm tra, đề phòng dị vật còn sót lại ở đường thở.

Phòng dị vật đường thở như thế nào?

Trẻ thường bị sặc trong khi bú sữa, ăn bột hoặc uống thuốc, vì thế nên đặt trẻ trong tư thế ngồi khi cho bú và không được để trẻ nằm ôm bình bú một mình. Không được dỗ trẻ đang khóc bằng việc ấn bình sữa vào miệng, rất dễ gây sặc.

Không cho trẻ cầm các loại đồ chơi, các vật nhỏ dễ khiến trẻ bỏ vào miệng ngậm. Tập cho trẻ thói quen không được ngậm bất cứ thứ gì trong miệng. Không nên để cho trẻ ăn thức ăn dễ hóc như: hạt na, lạc, quất, hồng bì, hạt bí, hạt dưa…

Nếu thấy trẻ đang ngậm hoặc ăn những thứ dễ gây nên hóc, không nên hoảng hốt, la hét, mắng trẻ vì làm như vậy trẻ sợ hãi dễ bị hóc. Khi trẻ đang khóc hoặc cười lớn thì không nên đút thức ăn, hoặc cho uống thuốc, không để trẻ vừa ăn vừa chơi.

Nếu bị hóc hoặc nghi bị hóc vào đường thở, cần đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế để được xử trí kịp thời.

Bảo vệ Gia đình Việt

Trả lời