Ung thư da: Cảnh giác ngay khi có những triệu chứng ban đầu

Thống kê của Viện Da liễu Hoa Kỳ, ung thư da là loại ung thư phổ biến nhất tại Mỹ. Còn tại Việt Nam, ung thư da đứng hàng thứ 8/10 loại ung thư thường gặp nhất với tỷ lệ trung bình 2.9 – 4.5 ca/100.000 dân. Cùng tìm hiểu về căn bệnh này để phát hiện sớm và điều trị đạt kết quả cao, vượt qua ung thư da.

Ung thư da là một trong những loại bệnh ung thư phổ biển và dễ chẩn đoán và có thể điều trị đạt kết quả tốt nếu phát hiện sớm. Tuy nhiên, cũng như các căn bệnh ung thư khác, ung thư da nếu để trễ, hiệu quả điều trị không cao và có thể gây tử vong do di căn xa.

Để cung cấp thêm kiến thức cho độc giả của BVNT, dưới đây là những chia sẻ của TS Nguyễn Thanh Đạm, Tổng thư ký Hội Ung thư Việt Nam về những thông tin cần biết của căn bệnh ung thư da.

 

Ung thư da là gì?

 

Ung thư da được chia làm 2 loại: ung thư hắc tố và ung thư không hắc tố gồm.

 

U hắc tố là loại ung thu da nguy hiểm nhất ở một số vùng trên thế giới, ở các nước phương Tây số người bị u hắc tố tăng nhanh hơn bất kỳ loại ung thư nào khác. U hắc tố xuất hiện khi tế bào hắc tố trở thành ác tính, hầu hết các tế bào hắc tố nằm trong da nên khi u xuất hiện ở tế bào hắc tố trong da thì được là u hắc tố da.

 

Ung thư không sắc tố có hai loại thường gặp nhất là ung thư biểu mô tế bào đáy và ung thư biểu mô tế bào vẩy trong đó loại ung thư biểu mô tế bào đáy chiếm đa số. Đây là loại ung thư da thường gặp,tiến triển chậm, với nguy cơ di căn thấp nhưng có khả năng xâm lấn phá hủy da cùng các cấu trúc lành xung quanh như xương.

 

Ung thư da có biểu hiện như thế nào?

Nếu được phát hiện sớm khi tổn thương còn nông, chưa xâm lấn sâu thì kết quả điều trị rất tốt, thời gian sống thêm trên 5 năm là trên 90%.

 

  1. Đối với ung thư hắc tố, dấu hiệu đầu tiên là sự thay đổi về kích thước, hình dạng, màu sắc hoặc cảm giác ở một nốt ruồi đã có từ trước. Hầu hết u hắc tố có màu đen hoặc màu xanh thẫm. U hắc tố cũng có thể xuất hiện như một nốt ruồi mới, màu đen, và có những đặc điểm bất thường, xấu xí như sau:
  • Không đối xứng: Hình dạng của hai nửa không giống nhau.
  • Ranh giới: Mép nốt ruồi thường lởm chởm, có vết khía, không rõ hoặc đường bao quanh mụn không đồng đều; sắc tố có thể lan tới vùng da xung quanh.
  • Màu sắc: Màu sắc không đồng đều. Có thể có nét màu đen, nâu và rám nắng. Cũng có thể nhìn thấy những vùng có màu trắng, xám, đỏ, hồng hoặc xanh lơ.
  • Đường kính: Có sự thay đổi về kích thước, thường là tăng lên. U hắc tố thường lớn hơn đầu tẩy bút chì (5mm).

 

  1. Ung thư tế bào đáy và ung thư tế bào vẩy hay xuất hiện ở những vùng da tiếp xúc với tia nắng mặt trời như đầu, mặt, cổ, tay và cánh tay. Tuy nhiên, không nên loại trừ khả năng ung thư ở những vị trí khác. Triệu chứng thường gặp nhất của ung thư da là sự thay đổi trên da, đặc biệt là sự xuất hiện một mụn mới hoặc một vết đau không khỏi. Tuy nhiên, không phải tất cả các loại ung thư da trông đều giống nhau, ung thư da không hắc tố có những biểu hiện như sau:

 

  • Xuất hiện những cục u nhỏ, nhẵn, bóng, nhạt màu hoặc như sáp
  • Một mụn cứng màu đỏ, có thể chảy máu hoặc đóng vảy
  • Mụn phẳng, màu đỏ, ráp, khô hoặc có vảy

 

Hãy đến gặp bác sỹ nếu triệu chứng kéo dài hơn 2 tuần đừng đợi đến khi vùng đó bị đau, vì ung thư da hiếm khi gây đau.

Ung thư da được chẩn đoán như thế nào?

Sinh thiết– Sinh thiết là cách duy nhất để đưa ra chẩn đoán chắc chắn nếu bác sỹ nghi ngờ nốt trên da là ung thư.

Khi có một vùng da trông không bình thường, bác sĩ thường cố gắng cát bỏ toàn bộ nốt nghi ngờ, nếu không được sẽ cắt một mẫu mô để quan sát và tìm tế bào ung thư. Quá trình này được gọi là sinh thiết. Thường các bác sỹ giải phẫu bệnh hoặc bác sĩ chyên khoa da liễu sẽ tham gia xác định ung thư.

 

Bác sĩ thường chia ung thư da thành hai giai đoạn: khu trú (chỉ ảnh hưởng đến da) hoặc di căn (lan ra bên ngoài da). Do ung thư da hiếm khi di căn nên sinh thiết thường là xét nghiệm duy nhất cần thiết để xác định giai đoạn của bệnh. Tuy nhiên nếu có nghi ngờ tổn thương xương hay những vùng khác một số các xét nghiệm khác có thể được thực hiện:

Kiểm tra các hạch trong vùng –  Kiểm tra mức độ tổn thương

Chụp CT cắt lớp – vùng ổ bụng nếu nghi ngờ di căn vào ổ bụng, gan, lồng ngực để phát hiện di căn phổi, não nếu nghi ngờ tổn thương não

Chụp xạ hình– nếu nghi ngờ tổn thương xương
PET – để xác định mức độ ác tính của u hắc tố, phát hiện các di căn xa của ung thư hắc tố, theo dõi tái phát sau phẫu thuật

                                        

Bạn cần làm gì để phòng tránh ung thư da?

Thủ phạm chính gây nên ung thư da chính là tia UV. Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới, chỉ số UV ở mức 6-7 có thể gây cháy nắng sau 30 phút tiếp xúc, mức trên 11 có thể khiến da cháy nắng chỉ trong vòng 10 phút. Ung thư da có thể xuất hiện muộn, nhưng tác hại của ánh mặt trời bắt đầu từ khi bạn còn trẻ nên hãy bắt đầu thực hiện các biện pháp bảo vệ sớm đề phòng chống ung thư sau này.

Bạn có thể tham khảo một số cách sau đây:

 

  • Sử dụng kem chống nắng:Nên sử dụng loại kem chống nắng có chỉ số SPF 15 -30 vì có thể ngăn hầu hết các tia nắng mặt trời có haị, và bôi vào cả những phần ít tiếp xúc với ánh nắng mặt trời như tai, cổ. Thường xuyên thoa lại sau 2, 3 giờ tiếp xúc với ánh nắng.
  • Mặc quần áo, vật dụng bảo vệ:Nên sử dụng áo chống nắng và mũ rộng vành để tăng tính bảo vệ. Ngoài ra, bạn nên đeo kính râm có khả năng chống 99% tia UVA, UVB giúp phòng chống u hắc tố ở mi mắt, nhẵn cầu.
  • Tránh xa ánh nắng buổi trưa:Hạn chế ra ngoài vào khung giờ 10h-15h, thậm chí cả khi trời nhiều mây, do đây là thời điểm tia cực tím mạnh nhất, có thể gây tổn thương cho da bạn về lâu dài.
  • Không nên dùng giường tắm nắng nhân tạo hoặc các phương pháp điều trị bằng tia cực tím:Đèn sử dụng trong những giường tắm nắng nhân tạo có thể phát ra tia UV làm tăng nguy cơ ung thư da.
  • Kiểm tra và khám da thường xuyên: Hãy để ý tới những nốt mụn, vết nốt ruồi bất thường trên cơ thể dựa theo những biểu hiện đã được liệt kê ở trên và nhanh chóng đi đến cơ sở y tế để kiểm tra nếu dấu hiệu đó kéo dài từ 2 tuần trở lên.Mặc dù hầu hết các trường hợp ung thư da đều chữa khỏi được, nhưng căn bệnh này có thể tái phát ở cùng vị trí hay ở vị trí khác.

 

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *